„Szkoła katów” - mocna premiera Sceny Dużego Widza w „Rabciu”
W sobotni wieczór sala Teatru Lalek „Rabcio” wypełniła się po brzegi. Tym razem jednak w fotelach zasiedli niemal wyłącznie dorośli widzowie - to do nich skierowana była najnowsza premiera Sceny Dużego Widza - „Szkoła katów” w reżyserii Adama Walnego. Publiczność powitała dyrektor teatru Krystyna Kachel, podkreślając wyjątkowy charakter wieczoru i znaczenie spektaklu w repertuarze rabczańskiej sceny.
„Szkoła katów” to przedstawienie przewrotne i niepokojąco aktualne. Punktem wyjścia jest groteskowa szkoła, w której przyszli kaci uczą się zawodu. Jednak szybko okazuje się, że narzędzia tortur nie są tu wyłącznie rekwizytami - stają się metaforą słowa, systemu, ideologii i społecznych mechanizmów nacisku. To opowieść o hierarchii, władzy i edukacji, o świecie, w którym wykonywanie poleceń bez zadawania pytań bywa cnotą, a przemoc egzaminem dojrzałości.
Spektakl powstał na podstawie tekstów Andrzeja Waligórskiego w autorskiej inscenizacji Adama Walnego, który odpowiada również za scenariusz i scenografię. Reżyser, twórca z ponad trzydziestoletnim doświadczeniem, stworzył teatr formy i słowa - inteligentny, ironiczny, momentami gorzko zabawny. Śmiech nie jest tu celem samym w sobie, lecz narzędziem prowadzącym do zasadniczych pytań: kto ustanawia reguły gry? Kto niesie sztandar i dokąd? Czy posłuszeństwo nie bywa wygodnym usprawiedliwieniem braku refleksji?
Na scenie wystąpili: Agnieszka Kwiatkowska, Filip Bochenek, Łukasz Łęcki, Piotr Serafin oraz Bartłomiej Zdeb. Aktorzy z precyzją i wyczuciem balansowali między groteską a dramatem, budując świat, w którym absurd miesza się z niepokojącą prawdą o ludzkich mechanizmach podporządkowania. Szczególną rolę odgrywa postać Dreptaka - figury wciąż wierzącej w możliwość opamiętania, nawet w rzeczywistości zdominowanej przez system.
Muzykę skomponowali Daniel Malchar i Kamil Malchar, nadając spektaklowi rytm i dodatkową warstwę emocjonalną. Scenografia - wykonana przez Adama Walnego we współpracy z Pracownią Plastyczną Teatru (Eliza Wtorkiewicz-Kaleta, Grażyna Habieda, Piotr Klempka) - podkreślała surowość i umowność świata przedstawionego. Oprawę graficzną projektu przygotowali Sebastian Róg (plakat) oraz Adam Walny (ilustracja).
Premiera została zrealizowana w ramach projektu „Szkoła katów - teatr, ekologia i cyfrowa rewolucja w Teatrze Lalek „Rabcio”, wspieranego przez Krajowy Plan Odbudowy 2025 oraz Narodowy Instytut Muzyki i Tańca przy współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Wieczór premierowy miał także dodatkowy, wyjątkowy akcent. Po spektaklu widzowie mogli obejrzeć film zrealizowany podczas prób do przedstawienia - zapis pracy „od kuchni”, pokazujący proces powstawania scen, budowania lalek i scenografii oraz twórcze poszukiwania zespołu. Ten dokumentalny materiał pozwolił publiczności zajrzeć za kulisy i zobaczyć, jak rodzi się teatralna forma - od pierwszych pomysłów po ostateczny kształt premiery.
„Szkoła katów” udowadnia, że teatr lalek nie musi być wyłącznie przestrzenią dziecięcej wyobraźni. W Rabce-Zdroju stał się miejscem poważnej, filozoficznej rozmowy o naturze władzy i odpowiedzialności jednostki. To spektakl, który nie daje prostych odpowiedzi - ale zmusza do zadania sobie kilku niewygodnych pytań. A to w teatrze bywa wartością najcenniejszą.
