Obchody 86. Rocznicy Zbrodni Katyńskiej i 16. Rocznicy Katastrofy Smoleńskiej w Rabce-Zdroju
W Rabce-Zdroju odbyły się uroczystości upamiętniające 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej oraz 16. rocznicy Katastrofy Smoleńskiej. Wydarzenie, zorganizowane przez Stowarzyszenie Gniazdo Integracji Lokalnej, zgromadziło licznych mieszkańców, przedstawicieli władz oraz delegacje instytucji i organizacji.
Wśród uczestników znaleźli się m.in. poseł Anna Paluch, burmistrz Leszek Świder, przewodniczący rady Rafał Hajdyła, a także radni powiatowi: Renata Możdżeń-Starowicz i Stanisław Kiersztyn. Obecne były również poczty sztandarowe.
Uroczystości przy Krzyżu Katyńskim
Obchody rozpoczęły się na cmentarzu parafialnym przy ul. Orkana, pod Krzyżem Katyńskim. Po wspólnym odśpiewaniu hymnu narodowego złożono wiązanki kwiatów i zapalono znicze ku czci pomordowanych.
Szczególnie poruszającym momentem było świadectwo córki jednego z oficerów zamordowanych w Ostaszkowie. Jej opowieść przypomniała, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci historycznej i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom. Modlitwę za poległych poprowadził proboszcz parafii św. Marii Magdaleny, ks. Piotr Iwanek.
Geneza Zbrodni Katyńskiej według prelegenta
W swoim wystąpieniu Artur Kołodziej przedstawił interpretację genezy Zbrodni Katyńskiej. Podkreślił, że decyzja o niej - według jego relacji - miała być wynikiem trzeciej konferencji NKWD i Gestapo, która odbyła się w Zakopane w dniach 21-27 lutego 1940 roku. Wskazał cztery miejsca związane z tym wydarzeniem: willę Maraton (miejsce obrad), wille Pan Tadeusz i Telimenę (miejsca noclegowe) oraz Budrysówkę, gdzie - jak zaznaczył - przebywał Heinrich Himmler. Delegacji niemieckiej miał przewodniczyć Adolf Eichmann, a sowieckiej Gieorgij Litwinow. Oficjalnie informowano o regulacji kwestii ludności przygranicznej, natomiast - według prelegenta - faktycznie ustalano plan eliminacji polskiej inteligencji. Efektem tych działań miał być podpisany przez Józefa Stalina 5 marca 1940 roku „rozkaz katyński” oraz niemiecka akcja Akcja AB.
Świadectwo córki ofiary z Miednoje
Podczas uroczystości wystąpiła również córka Stanisława Ignatowicza - policjanta i obrońcy Lwowa z września 1939 roku. Po kapitulacji miasta trafił on do niewoli NKWD i został osadzony w obozie w Ostaszkowie. Po siedmiu miesiącach został zamordowany strzałem w tył głowy, a jego ciało spoczęło w zbiorowych mogiłach w Miednoje.
Córka wspominała ojca poprzez zachowane pamiątki, m.in. prawo jazdy z 1926 roku na wszystkie typy pojazdów, w tym samochody marki Ford. Podkreśliła również, że jego pamięć jest kultywowana w Krakowie, gdzie w jednym z liceów posadzono dąb pamięci z jego nazwiskiem.
Msza święta i wymiar duchowy uroczystości
Następnie uczestnicy udali się do kościoła pw. św. Marii Magdaleny, gdzie odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji Ojczyzny oraz ofiar Katynia i Smoleńska. Liturgia zbiegła się z Niedzielą Bożego Miłosierdzia, co nadało jej szczególny wymiar duchowy.
W homilii ks. proboszcz Piotr Iwanek podkreślił, że Zbrodnia Katyńska była próbą zniszczenia polskiej elity i prawdy o narodzie. Nawiązując do Ewangelii, ukazał rany Chrystusa jako symbol narodowych traum - od Katynia po Smoleńsk. Wskazał, że tylko odważne zmierzenie się z prawdą może prowadzić do uzdrowienia.
Duchowny przywołał także postać Faustyny Kowalskiej i jej przesłanie o Bożym Miłosierdziu jako źródle nadziei dla świata. Podkreślił, że pamięć o tragediach narodowych powinna prowadzić do jedności i solidarności, a nie do podziałów. Homilia zakończyła się modlitewnym zawierzeniem losów Ojczyzny Bogu.
We wspólnej modlitwie uczestniczyli przedstawiciele parlamentu, władz samorządowych, szkół, harcerze, grupy rekonstrukcyjne oraz członkowie licznych organizacji, co nadało uroczystości szczególnie podniosły charakter.
Upamiętnienie ofiar katastrofy smoleńskiej
Po Mszy Świętej uczestnicy udali się do Ogrodu Różańcowego, gdzie złożyli kwiaty pod pomnikiem poświęconym Marii Kaczyńskiej - jednej z ofiar katastrofy smoleńskiej. Modlitwę poprowadził ponownie ks. Piotr Iwanek.
Stanisław Kiersztyn przypomniał tragiczny poranek 10 kwietnia 2010 roku, kiedy w drodze na obchody 70. rocznicy Katynia zginęło 96 przedstawicieli polskiej elity, w tym para prezydencka Lech Kaczyński i Maria Kaczyńska, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski oraz działaczka opozycji Anna Walentynowicz. Zaznaczył, że mimo upływu lat pamięć o tych wydarzeniach pozostaje fundamentem tożsamości narodowej.
W swoim wystąpieniu poseł Anna Paluch odniosła się do przyczyn katastrofy, określając ją jako zamach. Argumentowała, że skala zniszczeń samolotu nie mogła być wynikiem jedynie uderzenia w przeszkodę terenową, wskazując również na historyczne przykłady agresywnej polityki Rosji.
Głos władz lokalnych
Burmistrz Leszek Świder podkreślił w swoim przemówieniu, że zarówno w 1940, jak i w 2010 roku Polska straciła ludzi wiernych Ojczyźnie - elitę, która nie godziła się na kompromisy z okupantem. Przywołał także rosyjską myśl z XIX wieku, według której Polaków nie można pokonać, ale można ich podzielić, co - jak zaznaczył - pozostaje aktualnym ostrzeżeniem.
Organizatorzy wydarzenia
Organizatorami i współorganizatorami obchodów byli: Stowarzyszenie Gniazdo Integracji Lokalnej, Parafia św. Marii Magdaleny w Rabce-Zdroju, Podhalańska Grupa Rekonstrukcji Historycznej Błyskawica, rabczańscy harcerze – Związek Harcerstwa Polskiego (1 Podhalańska Wielopoziomowa Drużyna Harcerska im. Danuty Siedzikówny „Inki”) oraz Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej.
Uroczystości w Rabce-Zdroju były czasem refleksji, modlitwy i wspólnotowej pamięci o tych, którzy oddali życie w służbie Ojczyzny.
