Jubileuszowy XL Konkurs Recytatorski im. Antoniny Zachary-Wnękowej. Czterdzieści edycji w służbie poezji i tradycji

Poezja, gwara góralska, wzruszenia i jubileuszowy tort – tak wyglądał XL Konkurs Recytatorski im. Antoniny Zachary-Wnękowej, który odbył się 20 listopada 2026 roku w Rabce-Zdroju. W jubileuszowej, czterdziestej edycji wydarzenia wzięło udział 71 młodych recytatorów z Rabki-Zdroju i wielu miejscowości regionu. Uczestnicy prezentowali swoje umiejętności w kinie „Śnieżka” oraz Galerii „Pod Aniołem”, przypominając twórczość wybitnej rabczańskiej poetki i udowadniając, że jej literackie dziedzictwo wciąż inspiruje kolejne pokolenia. Nie zabrakło wspomnień o patronce konkursu, warsztatów aktorskich, nagród oraz wyjątkowego, słodkiego akcentu przygotowanego z okazji jubileuszu.

Czterdzieści edycji poetyckiej tradycji

Konkurs Recytatorski im. Antoniny Zachary-Wnękowej od czterech dekad zajmuje ważne miejsce w kalendarzu wydarzeń kulturalnych Rabki-Zdroju. Jego celem jest nie tylko upamiętnienie poetki, której życie i twórczość były nierozerwalnie związane z regionem, ale także popularyzacja literatury, pielęgnowanie gwary góralskiej oraz rozwijanie wrażliwości młodego pokolenia na piękno słowa.

Tegoroczna edycja miała szczególny charakter. Do udziału zgłosiło się 71 uczestników reprezentujących przedszkola, szkoły podstawowe i zespoły regionalne z Rabki-Zdroju, Kasinki Małej, Kasiny Wielkiej, Mszany Dolnej, Orawki, Spytkowic, Olszówki, Rokicin Podhalańskich i innych miejscowości.

Uroczystego powitania uczestników, nauczycieli, opiekunów, jurorów i zaproszonych gości dokonał dyrektor Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju, Wojciech Kusiak. Podkreślił, że czterdziestoletnia historia konkursu jest przede wszystkim zasługą kolejnych pokoleń młodych recytatorów, którzy z odwagą stają przed publicznością, aby prezentować poezję.

– Witam was serdecznie i ciepło – nauczycieli, organizatorów, ale przede wszystkim recytatorów, bo to wy stanowicie o tym, że ten konkurs trwa już przecież 40 lat – mówił Wojciech Kusiak.

Dyrektor przypomniał również o osobach, dzięki którym konkurs powstał i przez lata się rozwijał. Szczególne słowa uznania skierował do Zbigniewa Kopytka, spadkobiercy twórczości Antoniny Zachary-Wnękowej, inicjatora konkursu i wieloletniego propagatora dorobku poetki, oraz ks. kanonika Józefa Kapci. Obaj, choć nie mogli uczestniczyć w tegorocznym spotkaniu, objęli jubileuszową edycję honorowym patronatem.

Antonina Zachara-Wnękowa – niezwykłe życie i literackie dziedzictwo

Jednym z najważniejszych momentów uroczystości było wystąpienie Marii Wawryków, członkini jury i Kolegium Redakcyjnego wydań dzieł poetki, która przypomniała zgromadzonym niezwykły życiorys Antoniny Zachary-Wnękowej.

Poetka urodziła się 16 czerwca 1894 roku w Olszówce. Jej dzieciństwo upłynęło w rodzinie, w której mimo trudnych warunków materialnych przywiązywano ogromną wagę do wychowania, wrażliwości na ludzką krzywdę oraz szacunku dla przyrody. Te wartości znalazły później odzwierciedlenie w jej twórczości.

Maria Wawryków opowiedziała o edukacji przyszłej poetki, ukończeniu gimnazjum w Krakowie w 1914 roku, dramatycznych doświadczeniach I wojny światowej, pobycie na terenach dzisiejszej Białorusi i Ukrainy, a także o pracy nauczycielskiej i działalności społecznej. Przypomniała również historię jej małżeństwa z Józefem Wnękiem, którego łączyło z Antoniną zamiłowanie do poezji.

Życie poetki nie było wolne od dramatów. Doświadczyła wojennej tułaczki, biedy, śmierci dziecka, a później utraty ukochanego męża. Mimo tych doświadczeń nie przestała tworzyć. Szczególnie intensywny okres jej działalności literackiej przypadł na ostatnie trzy dekady życia.

Za życia Antoniny Zachary-Wnękowej ukazały się między innymi tomik „Malwy”, dramat „Nieznany żołnierz” oraz „Baśnie spod Gorców”. Wiele utworów pozostawało jednak przez lata w rękopisach. Ich ocalenie i popularyzacja były możliwe w dużej mierze dzięki zaangażowaniu Zbigniewa Kopytka, któremu poetka powierzyła swoje literackie dziedzictwo.

Maria Wawryków zwróciła uwagę, że twórczość rabczańskiej autorki pozostaje aktualna, ponieważ porusza uniwersalne wartości: dobroć, szacunek do drugiego człowieka, miłość do rodzinnych stron i troskę o otaczający świat.

– Pani Antonina wystawiła sobie piękny pomnik, właśnie pozostawiając nam w spadku, w spuściźnie to całe bogactwo poezji, prozy – podkreśliła, zachęcając nauczycieli i młodzież do sięgania po jej utwory, zwłaszcza baśnie.

Przypomniała również, że poetka spoczywa na rabczańskim cmentarzu, w rodzinnym grobowcu Zacharów, a najlepszą formą zachowania pamięci o niej jest nieustanne odkrywanie i przekazywanie jej twórczości kolejnym pokoleniom.

Burmistrz Leszek Świder: Każdy występ to ważne doświadczenie

Jubileuszowy konkurs oficjalnie otworzył burmistrz Rabki-Zdroju Leszek Świder, który pogratulował organizatorom czterdziestu edycji wydarzenia, a młodym uczestnikom życzył odwagi i sukcesów.

W swoim wystąpieniu podzielił się osobistym wspomnieniem z dzieciństwa, kiedy sam musiał występować publicznie i recytować wiersze. Jak przyznał, wówczas nie zawsze sprawiało mu to przyjemność, jednak zdobyte doświadczenia okazały się niezwykle przydatne w dorosłym życiu.

– Nie zdawałem sobie sprawy, że kiedyś w dorosłym życiu po prostu mi się to przyda. Dzisiaj muszę dużo częściej występować i dzięki temu występowi właśnie w tych młodych latach pozwoliło mi to skupić się na tym, co chcę powiedzieć, a nie nad tym, żeby w ogóle wystąpić – mówił burmistrz.

Leszek Świder poinformował również o działaniach podejmowanych przez gminę na rzecz popularyzacji twórczości Antoniny Zachary-Wnękowej. Jednym z nich jest staranie o włączenie „Baśni o Tomku Luboniu” do zbioru baśni małopolskich.

Burmistrz podkreślił, że niezależnie od osiągniętego wyniku każdy uczestnik konkursu już odniósł sukces, ponieważ zdobył się na odwagę, by wystąpić przed publicznością.

Młodzi recytatorzy na dwóch scenach

Po uroczystym otwarciu rozpoczęły się przesłuchania konkursowe. Ze względu na dużą liczbę zgłoszeń uczestników podzielono na dwie grupy wiekowe.

Najmłodsi recytatorzy – dzieci z oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie klas I–IV – prezentowali swoje umiejętności w kinie „Śnieżka”. Starsi uczniowie, z klas V–VIII, występowali w Galerii „Pod Aniołem”.

Łącznie przed komisjami konkursowymi zaprezentowało się 71 uczestników. W młodszej grupie wystąpiły 34 osoby, natomiast w starszej 37.

Recytatorzy rywalizowali w kategoriach literackiej i gwarowej. W ich repertuarze znalazły się utwory Antoniny Zachary-Wnękowej, a także poezja innych autorów. Szczególne miejsce zajmowały teksty nawiązujące do góralskiej tradycji, przyrody, codziennego życia mieszkańców regionu i wartości przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Występy były okazją do zaprezentowania nie tylko umiejętności pamięciowego opanowania tekstu, lecz także interpretacji, dykcji, wrażliwości artystycznej oraz swobody scenicznej.

W czasie obrad jury uczestnicy mogli wziąć udział w warsztatach recytatorskich prowadzonych przez Urszulę Tylkę-Jabczanik, aktorkę Teatru Lalek „Rabcio”. Spotkanie pozwoliło młodym wykonawcom poznać elementy warsztatu aktorskiego i dowiedzieć się, jak świadomie pracować głosem, interpretować tekst oraz radzić sobie z tremą.

Jubileuszowy tort na czterdziestolecie

Organizatorzy zadbali również o wyjątkowy akcent związany z jubileuszem. Z okazji czterdziestej edycji konkursu przygotowano okolicznościowy tort, który został podzielony między uczestników.

Była to miła niespodzianka, zapowiedziana już podczas otwarcia przez Wojciecha Kusiaka. Słodki poczęstunek stał się symbolicznym podkreśleniem czterech dekad wspólnego pielęgnowania pamięci o Antoninie Zacharze-Wnękowej i jej twórczości.

Laureaci XL Konkursu Recytatorskiego im. Antoniny Zachary-Wnękowej

Po wysłuchaniu wszystkich prezentacji komisje konkursowe wyłoniły laureatów i przyznały wyróżnienia.

Oddziały przedszkolne – klasa „0”

I miejsce – Elena Kubińska, Szkoła Podstawowa nr 2 w Spytkowicach

II miejsce – Julia Radoń, Przedszkole Miejskie nr 1 w Rabce-Zdroju

III miejsce – Leon Kosek, Przedszkole w Chabówce

Wyróżnienie: Franciszek Filas, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Rokicinach Podhalańskich.

Kategoria literacka – klasy I–IV

I miejsce – Wiktoria Kurpiel, Katolicka Szkoła Podstawowa w Rabce-Zdroju

II miejsce – Maria Twaróg, Szkoła Podstawowa w Ponicach

III miejsce – Marcelina Drozd, Katolicka Szkoła Podstawowa w Rabce-Zdroju

Wyróżnienie: Amelia Plechowicz, Szkoła Podstawowa nr 1 w Mszanie Dolnej.

Kategoria gwarowa – klasy I–IV

I miejsce – Antoni Gryglicki, Zespół Szkolno-Przedszkolny w Rokicinach Podhalańskich

II miejsce – Stefan Cichański, Zespół Szkoły i Przedszkola w Olszówce

III miejsce – Julita Czerwińska, Dziecięcy Zespół Regionalny „Majeranki”

Wyróżnienia:

Joanna Batkiewicz, Szkoła Podstawowa w Orawce
Gabriel Michalak, Szkoła Podstawowa nr 3 w Kasince Małej
Lilianna Sularz, Dziecięcy Zespół Regionalny „Majeranki”

W tej grupie uczestników oceniała komisja w składzie: Iwona Gal, Krystyna Kachel, Maria Wawryków i Marcin Kudasik.

Kategoria literacka – klasy V–VIII

I miejsce – Kornelia Grzybacz, Szkoła Podstawowa w Orawce

II miejsce – Dominika Zając, Szkoła Podstawowa nr 1 w Rabce-Zdroju

III miejsce – Nadia Worwa, Szkoła Podstawowa nr 2 w Rabce-Zdroju

Wyróżnienia:

Patrycja Malina, Szkoła Podstawowa w Rabie Niżnej
Kalina Sutor, Szkoła Podstawowa nr 3 w Spytkowicach

Kategoria gwarowa – klasy V–VIII

I miejsce – Alicja Piekarczyk, Szkoła Podstawowa nr 1 w Mszanie Dolnej

II miejsce – Andrzej Adamek, Szkoła Podstawowa w Podsarniu

III miejsce – Weronika Łapka, Szkoła Podstawowa nr 2 w Rabce-Zdroju

Wyróżnienia:

Ksawery Kaciczak, Dziecięcy Zespół Regionalny „Majeranki”
Matteo Aggio, Szkoła Podstawowa w Skomielnej Białej
Występy starszych uczniów oceniało jury w składzie: Wojciech Kusiak, Cezary Skrocki i Magdalena Woźniak.

Wspólny wysiłek wielu instytucji

Jubileuszowa edycja konkursu była możliwa dzięki współpracy licznych instytucji i osób zaangażowanych w pielęgnowanie lokalnej kultury.

Wśród organizatorów znaleźli się: Burmistrz Rabki-Zdroju, Kolegium Redakcyjne wydań dzieł Antoniny Zachary-Wnękowej, Muzeum im. Władysława Orkana, Centrum Kultury, Sportu i Promocji w Rabce-Zdroju, Fundacja Rozwoju Regionu Rabka oraz Teatr Lalek „Rabcio”.

W przygotowaniu wydarzenia pomagali również Szkoła Podstawowa im. Antoniny Zachary-Wnękowej w Ponicach, Stowarzyszenie Miłośników Kultury Ludowej w Chabówce oraz Gorczański Oddział Związku Podhalan.

Nagrody dla uczestników ufundowali: Burmistrz Rabki-Zdroju, Przewodniczący Rady Miejskiej w Rabce-Zdroju, Fundacja Rozwoju Regionu Rabka, Gorczański Oddział Związku Podhalan, Teatr Lalek „Rabcio”, Dyrektor Szkoły Podstawowej w Ponicach, Muzeum im. Władysława Orkana oraz Centrum Kultury, Sportu i Promocji w Rabce-Zdroju.

Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowały portale rabka.pl i Gorce24 oraz „Tygodnik Podhalański”.

Czterdzieści lat pamięci, która trwa

XL Konkurs Recytatorski im. Antoniny Zachary-Wnękowej był czymś więcej niż tylko rywalizacją młodych miłośników poezji. Stał się okazją do przypomnienia postaci niezwykłej kobiety, której twórczość wyrastała z miłości do rodzinnych stron, ludzi i góralskiej tradycji.

Czterdzieści edycji konkursu to również historia zaangażowania nauczycieli, rodziców, regionalistów i działaczy kultury, którzy przez kolejne lata zachęcali dzieci i młodzież do poznawania literackiego dziedzictwa Rabki-Zdroju.

Tegoroczne występy pokazały, że poezja Antoniny Zachary-Wnękowej nadal żyje – nie tylko na kartach książek, ale przede wszystkim w głosach młodych recytatorów, którzy nadają jej nowe brzmienie.

Organizatorzy podziękowali wszystkim uczestnikom za udział, nauczycielom i opiekunom za przygotowanie dzieci, a laureatom pogratulowali osiągniętych wyników. Wyrazili również nadzieję, że kolejne edycje konkursu będą nadal inspirować młodych ludzi do odkrywania piękna poezji, gwary i kultury rodzinnego regionu.

Galeria zdjęć

IMG_8155 IMG_8161 IMG_8163 IMG_8168 IMG_8171 IMG_8173 IMG_8175 IMG_8182 IMG_8187 IMG_8191 IMG_8192 IMG_8195 IMG_8197 IMG_8199 IMG_8201 IMG_8202 IMG_8204 IMG_8206 IMG_8208 IMG_8211 IMG_8213 IMG_8214 IMG_8217 IMG_8219 IMG_8220 IMG_8223 IMG_8225 IMG_8226 IMG_8229 IMG_8231 IMG_8233 IMG_8234 IMG_8238 IMG_8241 IMG_8244 IMG_8246 IMG_8248 IMG_8250 IMG_8251 IMG_8255 IMG_8258 IMG_8259 IMG_8260 IMG_8267 IMG_8270 IMG_8272 IMG_8273 IMG_8275 IMG_8278 IMG_8280 IMG_8282 IMG_8285 IMG_8291 IMG_8294 IMG_8296 IMG_8299 IMG_8301 IMG_8303 IMG_8306 IMG_8308 IMG_8310 IMG_8325 IMG_8337 IMG_8352 IMG_8358 IMG_8362 IMG_8363 IMG_8365 IMG_8369 IMG_8375 IMG_8378 IMG_8384
powrót do kategorii
Następny

Pozostałe
aktualności

DO GÓRY
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

 

Zapoznaj się z POLITYKĄ PRYWATNOŚCI I PLIKÓW COOKIES.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.