Rabka-Zdrój i Plaveč wspólnie inwestują w historię. Symboliczne rozpoczęcie projektu „Źródła historii”
Rabka-Zdrój i słowacki Plaveč robią kolejny ważny krok w realizacji wspólnego projektu „Źródła historii”. W piątek przedstawiciele obu samorządów spotkali się w Plavču, gdzie odbyła się uroczystość związana z rozpoczęciem słowackiej części inwestycji. Symbolicznym momentem było wmurowanie, a właściwie ostukanie kamienia węgielnego przy ruinach średniowiecznego zamku.
W spotkaniu uczestniczyli m.in. burmistrz Rabki-Zdroju Leszek Świder, sekretarz miasta Bogusław Waksmundzki oraz radny Jan Ciepliński. Stronę słowacką reprezentowali m.in. starosta Plavča Peter Slosar oraz minister inwestycji Słowacji Samuel Migaľ. W wydarzeniu uczestniczył również europoseł Arkadiusz Mularczyk.
Projekt „Źródła historii” jest realizowany w ramach programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027. Rabka-Zdrój jest partnerem wiodącym, a partnerem po stronie słowackiej jest gmina Plaveč. Wspólne przedsięwzięcie ma połączyć ochronę zabytków, nowoczesną prezentację historii oraz rozwój turystyki po obu stronach granicy.
Od zamku w Plavču po Willę Krzywoń
Słowacy są już na etapie realizacyjnym – wyłonili wykonawcę zaplanowanych prac. Po części oficjalnej uczestnicy spotkania udali się do ruin Zamku Plaveč, gdzie odbyła się symboliczna uroczystość związana z rozpoczęciem inwestycji.
Po polskiej stronie projekt wchodzi natomiast w kolejny etap. Zakończyło się postępowanie przetargowe dotyczące remontu zabytkowej Willi „Krzywoń”. Jak informował wcześniej Urząd Miejski, w przetargu złożono aż 12 ofert, a najniższa opiewała na 6,69 mln zł.
Planowana inwestycja w Rabce-Zdroju ma kosztować około 10,1 mln zł. Gmina pozyskała na ten cel około 7,7 mln zł środków zewnętrznych, a pozostałą część stanowić będzie wkład własny samorządu. Sam projekt „Źródła historii” otrzymał dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w wysokości 3 419 514,33 euro.
Co ważne, projekt znalazł się bardzo wysoko na liście rankingowej. Spośród licznych zgłoszonych propozycji wybrano zaledwie kilka przedsięwzięć do realizacji, a „Źródła historii” zajęły trzecie miejsce na liście rankingowej.
Willa Krzywoń opowie historię Rabki
Jednym z najważniejszych elementów projektu będzie kompleksowa renowacja zabytkowej Willi „Krzywoń” w Rabce-Zdroju.
Obiekt ma otrzymać nowe życie i stać się nowoczesnym centrum prezentującym historię Rabki, jej uzdrowiskowego charakteru oraz wielowiekowych związków z regionem po drugiej stronie granicy. W willi planowana jest nowoczesna, interaktywna ekspozycja wykorzystująca multimedia, obraz, dźwięk i elementy holograficzne.
Nie będzie to więc jedynie remont zabytkowego budynku. Intencją projektu jest stworzenie miejsca, w którym historia ma być nie tylko oglądana, ale również doświadczana. Z oferty będą mogli korzystać mieszkańcy, turyści, rodziny z dziećmi, młodzież i seniorzy.
Zamek Plaveč drugim ogniwem projektu
Po stronie słowackiej działania koncentrują się wokół ruin średniowiecznego Zamku Plaveč. Projekt zakłada m.in. rozwój infrastruktury turystycznej, lepsze udostępnienie obiektu zwiedzającym oraz stworzenie multimedialnej prezentacji historii zamku i regionu.
Planowane są także elementy infrastruktury ułatwiającej dostęp do zamku, w tym parking, przebudowa drogi oraz ścieżka rowerowa połączona z EuroVelo 11.
Zamek i Rabka mają zostać połączone wspólną narracją. To właśnie ten element sprawia, że projekt wykracza poza klasyczną inwestycję w dwa zabytki.
Jedna historia po dwóch stronach granicy
„Źródła historii” mają stworzyć wspólny polsko-słowacki produkt turystyczny. Rabka-Zdrój i Plaveč leżą na obszarze związanym z dawnymi szlakami handlowymi łączącymi północną i południową Europę. Projekt ma pokazać podobieństwa i różnice w rozwoju obu miejscowości oraz ich wspólne karpackie dziedzictwo.
W planach są wspólne wydarzenia, działania edukacyjne i kulturalne, materiały promocyjne oraz jedna oferta turystyczna. Ma ona zachęcać turystów przebywających w Rabce-Zdroju do odwiedzenia Plavča, a gości ze Słowacji – do poznania historii Rabki.
To ważny kierunek dla obu miejscowości. Zamiast konkurować o turystę, samorządy chcą stworzyć ofertę, która pozwoli mu poznać dwa miejsca, dwie historie i jedną wspólną opowieść o pograniczu.
Projekt „Źródła historii” ma być realizowany do końca 2027 roku. Jego całkowita wartość wynosi ponad 4,47 mln euro, a dofinansowanie Unii Europejskiej to ponad 3,4 mln euro.
Symboliczne rozpoczęcie prac przy zamku w Plavču pokazuje, że przedsięwzięcie przechodzi od planów do realizacji. Teraz podobnego momentu oczekiwać będzie Rabka-Zdrój, gdzie kolejnym krokiem będzie rozpoczęcie prac przy Willi „Krzywoń”.
Dwa zabytki, dwa samorządy, jedna wspólna historia – właśnie na tym ma zostać zbudowana nowa transgraniczna atrakcja turystyczna Rabki-Zdroju i Plavča.
Fot. Kamil Stelmach
